SNBT FOUNDATION संचलित ‘प्रेरणा व्यसनमुक्ती व पुनर्वसन केंद्र’
विशेष व्याख्यान: दिनांक १९ एप्रिल – अक्षय तृतीया
“असतो मा सद्गमय।
तमसो मा ज्योतिर्गमय।
मृत्योर्मा अमृतं गमय॥”
नमस्कार माझ्या बांधवांनो! आज SNBT फाउंडेशन संचलित आपल्या ‘प्रेरणा व्यसनमुक्ती व पुनर्वसन केंद्रात’ आपण सगळे एकत्र जमलो आहोत. आज तारीख आहे १९ एप्रिल… आजचा दिवस खूप खास आहे. आज ‘अक्षय तृतीया’ आहे.
मित्रांनो, ‘अक्षय’ म्हणजे काय? ज्याचा कधीही ‘क्षय’ होत नाही, जे कधीही संपत नाही, जे कायम टिकून राहतं ते ‘अक्षय’! आजच्या दिवशी बाहेरची दुनिया दुकानात जाऊन सोनं खरेदी करत असेल. पण तुम्ही आणि मी इथे बसून आयुष्यातलं सर्वात मौल्यवान सोनं कमवणार आहोत… आणि ते सोनं आहे ‘व्यसनमुक्त आणि निरोगी आयुष्याचं!’
आज मागे वळून पाहिलं की आपलीच आपल्याला लाज वाटते, डोळ्यात पाणी येतं. आपण व्यसनाच्या आहारी जाऊन स्वतःचं काय करून घेतलं होतं? मराठीत एक म्हण आहे ना, “काळ आला होता, पण वेळ आली नव्हती.” दारूने, नशेनं आपला जीव घेण्याचा पूर्ण प्रयत्न केला होता, पण परमेश्वराची कृपा आणि या ‘प्रेरणा’ केंद्राची साथ मिळाली म्हणून आपण वाचलो.
हिंदीत एक कहावत आहे, “देर आए दुरुस्त आए!” जेव्हा जाग आली, तेव्हा सकाळ. आज आपण इथे आहोत, जिवंत आहोत, श्वास घेत आहोत, हीच सर्वात मोठी संपत्ती आहे.
अनेकदा तुम्हाला वाटत असेल, “सर, आता खूप उशीर झालाय, माझं सगळं संपलंय. आता मी कसं जगू?”
अरे भावांनो, हिंदी सिनेमा ‘आनंद’ मध्ये राजेश खन्ना साहेबांचा एक डायलॉग आहे… “बाबू मोशाय, जिंदगी बड़ी होनी चाहिए, लंबी नहीं!”
व्यसनात सडून १०० वर्ष जगण्यापेक्षा, व्यसनमुक्त होऊन उरलेली ३० वर्ष अशी जगा की दुनिया बघत राहील!
व्यसन सोडताना अंगातली रग कमी होते, विड्रॉवल्स (Withdrawals) येतात, मन घाबरतं, पुन्हा एकदा तो घोट घ्यावासा वाटतो. तेव्हा ‘शोले’ सिनेमातला गब्बर सिंग आठवा आणि स्वतःच्या मनाला सांगा… “जो डर गया… समझो मर गया!” आपल्याला आता घाबरायचं नाहीये.
जेव्हा व्यसनाचा मोह तुम्हाला खुणावेल, तेव्हा अल्लू अर्जुनच्या ‘पुष्पा’ स्टाईलमध्ये स्वतःच्याच मेंदूला सांगा… “व्यसन बघून वाटलं मी झुकेल? साला, मैं झुकेगा नहीं!” हा ॲटिट्यूड (Attitude) पाहिजे तुमच्यात!
मित्रांनो, पडणं हा गुन्हा नाही. नशेत आपण सगळेच पडलो. पण पडल्यावर तिथेच चिखलात लोळत राहणं हा गुन्हा आहे. हिंदीत एक जबरदस्त शेर आहे:
“गिरते हैं शहसवार ही मैदान-ए-जंग में,
वो तिफ्ल क्या गिरे जो घुटनों के बल चले!”
(म्हणजे, जो घोड्यावर बसून युद्ध करतो तोच रणांगणात पडतो. जे गुडघ्यावर रांगतात ते काय पडणार?)
तुम्ही लढवय्ये आहात. तुम्ही एका भयानक आजाराशी दोन हात करत आहात.
‘नटसम्राट’ सिनेमात आप्पासाहेब बेलवलकर म्हणतात, “कुणी घर देता का घर?” व्यसनाने आपली घरं उद्ध्वस्त केली, कुटुंबाला रस्त्यावर आणलं. बायकोचे डोळे रडून सुजले, पोरांचं बालपण करपून गेलं. पण आज या अक्षय तृतीयेला आपल्याला त्यांना त्यांचं हरवलेलं ‘घर’ आणि हसतं खेळतं कुटुंब परत द्यायचं आहे. कारण, “थेंबे थेंबे तळे साचे” या उक्तीप्रमाणे, इथला तुमचा एक-एक दिवस तुम्हाला तुमच्या उज्ज्वल भविष्याकडे घेऊन जात आहे.
आज आपण ठरवायचं आहे, की मला बदलायचं आहे. पण हे कसं शक्य आहे? यावर जगद्गुरू संत तुकाराम महाराज अतिशय सुंदर आणि सडेतोड उत्तर देतात:
“निश्चयाचे बळ । तुका म्हणे तेचि फळ ॥”
म्हणजेच, जर तुमचा निश्चय दांडगा असेल, जर तुमच्यात ‘विलपॉवर’ (Willpower) असेल, तर तुम्हाला या जगातली कोणतीही ताकद व्यसनमुक्त होण्यापासून रोखू शकत नाही. आणि तो निश्चय तुम्हाला आज करायचा आहे.
माझ्या भावांनो, आज अक्षय तृतीयेच्या या शुभ मुहूर्तावर आपण सगळे मिळून एक संकल्प करूया. आज आपण कोणतंही सोनं खरेदी करणार नाही. पण आज आपण एक शपथ घेऊया की, “माझा आत्मविश्वास, माझा प्रामाणिकपणा, आणि माझी व्यसनमुक्ती… ही आजपासून ‘अक्षय’ राहील. ती कधीही संपणार नाही.”
शेवटी सलमान खानच्या ‘वॉन्टेड’ सिनेमाचा डायलॉग लक्षात ठेवा:
“एक बार जो मैंने कमिटमेंट कर दी, तो फिर मैं अपने आप की भी नहीं सुनता!”
आज स्वतःशी कमिटमेंट करा… कुटुंबासाठी कमिटमेंट करा.
या ‘प्रेरणा फाउंडेशन’ च्या मंदिरातून बाहेर पडताना, एक नवा माणूस म्हणून बाहेर पडा. ईश्वराची ताकद तुमच्या पाठीशी आहे.
“ज्ञानेश्वर माऊली म्हणतात तसं… आता विश्वात्मके देवे, येणे वाग्यज्ञे तोषावे…”
आजचा हा संकल्पच आपला यज्ञ आहे.
चला तर मग, आजपासून एका ‘अक्षय’ आणि ‘अखंड’ नव्या आयुष्याची सुरुवात करूया.
जय हिंद! जय महाराष्ट्र!